Zmiany zwyrodnieniowe stawów kręgosłupa

Choroba zwyrodnieniowa stawów kręgosłupa (spondyloarthrosis) polega na przedwczesnym zużyciu i zwyrodnieniu tkanek tworzących staw (chrząstki stawowej, warstwy podchrzęstnej kości, płynu stawowego, torebki stawowej, więzadeł i mięśni). W przebiegu choroby dochodzi do uszkodzenia chrząstki stawowej, przebudowy kości z tworzeniem wyrośli kostnych (tzw. osteofitów), stwardnienia warstwy podchrzęstnej oraz do powstawania torbieli podchrzęstnych.
W pierwszym okresie choroby dochodzi do obniżenia wysokości krążka międzykręgowego, następnie zmniejsza się przestrzeń między trzonami kręgów, a w stawach międzykręgowych dochodzi do podwichnięcia i w konsekwencji do rozwoju zmian zwyrodnieniowych czyli artrozy. Zmiany chorobowe mogą dotyczyć odcinka szyjnego, piersiowego bądź lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa.
Choroba zwyrodnieniowa stawów kręgosłupa ujawnia się już w 2 i 3 dekadzie życia, a w wieku powyżej 60 lat występuje u około 60% osób, będąc najczęstszą przyczyną bólu. Na rozwój choroby zwyrodnieniowej stawów kręgosłupa istotny wpływ mają liczne czynniki predysponujące:

  • wiek
  • czynniki etniczne
  • czynniki wrodzone
  • nieprawidłowa biomechanika stawu
  • nadwaga
  • wykonywany zawód
  • aktywność fizyczna
  • duża masa kostna
  • poziom hormonów.

Objawy

Początek choroby jest dyskretny a pierwszymi objawami mogą być nieznaczne dolegliwości bólowe oraz ograniczenie ruchomości kręgosłupa zależne od zmian zwyrodnieniowych i stopnia bolesności. Ostry zespół bólowy występuje w przypadku przepukliny krążka międzykręgowego z odczynem zapalnym okolicznych tkanek. Przemieszczenie krążka do kanału kręgowego i ucisk na korzenie nerwowe może stać się przyczyną poważnych objawów neurologicznych (zaburzenia czucia, niedowład odpowiednich grup mięśni, zaniki mięśniowe, zaburzenia troficzne, zaburzenia naczynioruchowe, zaburzenia w oddawaniu moczu). Objawy uszkodzenia rdzenia kręgowego występują bardzo rzadko.

Leczenie

Istnieje wiele sposobów leczenia choroób zwyrodnieniowych, jednak najważniejsze jest, aby leczenie kompleksowo obejmowało:
leczenie niefarmakologiczne (odpowiedni tryb życia, żywienie, odchudzenie, zaopatrzenie ortopedyczne)
leczenie farmakologiczne (przyjmowanie leków)
rehabilitację fizyczną (kinezyterapia i fizykoterapia)

Rehabilitacja

Rehabilitacja jest niezmiernie ważną częścią procesu leczenia i stanowi uzupełnienie leczenia farmakologicznego. Prawidłowa rehabilitacja decyduje o stopniu odzyskiwanej sprawności i dalszym przebiegu choroby. Istnieje wiele sposobów leczenia rehabilitacyjnego:
kinezyterapia (leczenie ruchem) - celem ćwiczeń jest zapobieganie dalszym deformacjom i korekcja zniekształceń stawów. Odpowiednie wykonywanie ćwiczeń prowadzi do zmniejszenia dolegliwości bólowych. Kinezyterapię można podzielić na ćwiczenia czynne i bierne wykonywane z pełnym obciążeniem kończyny, częściowym lub bez niego, ćwiczenia oporowe, izotoniczne i izometryczne. Program ćwiczeń powinien być przygotowany indywidualnie do danego pacjenta w zależności od stanu ogólnego pacjenta, okresu choroby, w jakim się znajduje i ciężkości objawów.

masaż klasyczny - metoda lecznicza, której celem jest zmniejszenie sztywności i napięcia mięśni,  poprawa miejscowego krążenia krwi i stanu ukrwienia tkanek.

zabiegi fizykoterapeutyczne ( laseroterapia, krioterapia, magnetotron, jonoforeza )

 

lek.med.Krzysztof Kowalczyk

Ostatnia aktualizacja: